JIDU talabasi, IXTI amaliyotchisi  Bositxon Islomov  bilan hammmualliflikda tayyorlangan   Qozog‘istonning Afg‘onistonga nisbatan siyosati jadal iqtisodiy va institutsional faollashuv bosqichiga kirmoqda. “Tolibon” harakati tomonidan shakllantirilgan hukumatni rasman tan olmagan holda, Ostona diplomatik aloqalar, savdo mexanizmlari, transport loyihalari va tarmoqlararo hamkorlikni izchil kengaytirmoqda. Bosh vazir o‘rinbosari – milliy iqtisodiyot vaziri Serik Jumangarin boshchiligidagi Qozog‘iston delegatsiyasining 2026-yil 19–21-iyun kunlari Kobulga tashrifi ushbu kursning eng mujassam ifodasiga aylandi. 25ta tijorat bitimining imzolanishi 2025-yil aprelida erishilgan, umumiy qiymati $140 mln teng qariyb 20 ta kelishuvni to‘ldirdi. Shunday qilib, Qozog‘iston alohida aloqalardan savdo, transport, xomashyo qazib olish, ta’lim, texnologiyalar va xavfsizlikni qamrab oluvchi ko‘p darajali ishtirok modelini shakllantirishga o‘tmoqda. Qozog‘iston kursining siyosiy asosi munosabatlarni rasmiy tan olmasdan normallashtirishdan iborat.Ostona Tolibon hukumatining xalqaro-huquqiy maqomi masalasini Afg‘onistonning amaldagi hokimiyatlari bilan hamkorlik qilishning amaliy zaruratidan ajratishga intilmoqda. 2023-yil dekabrida “Tolibon” harakati Qozog‘istonning terrorchi tashkilotlar milliy ro‘yxatidan chiqarildi, bu esa rasmiy aloqalar uchun asosiy ichki huquqiy cheklovlarni bartaraf etdi. O‘sha yilning aprelidayoq yangi afg‘on hokimiyati vakillari Ostonadagi Afg‘oniston elchixonasi binosi ustidan nazoratni qo‘lga kiritgan edi. Ushbu qarorlar ehtiyotkor muloqotdan muntazam idoralararo va iqtisodiy hamkorlikka o‘tish uchun siyosiy asos yaratdi. Bunday model Qozog‘istonga xalqaro hamjamiyatning umumiy pozitsiyasiga muvofiqlikni saqlab qolish va ayni paytda afg‘on bozoriga kirishda mintaqaning boshqa davlatlaridan ortda qolmaslik imkonini beradi. Natijada tan olmaslik amaliy hamkorlik uchun to‘siq bo‘lishdan chiqib, Astanaga reputatsion va sanksiyaviy xatarlarni minimallashtirish imkonini beruvchi siyosiy masofa shakliga aylanadi. Savdo strategiyasi, avvalo, Afg‘onistonni Qozog‘iston mahsulotlari uchun sotuv bozori sifatida mustahkamlashga qaratilgan. 2025-yilda ikki tomonlama savdo aylanmasi $541,8 mln tashkil etdi, shundan $519 mln Qozog‘iston eksportiga, atigi $22,8 mln esa Afg‘onistondan importga to‘g‘ri keldi. 2026-yilning birinchi choragida ushbu nomutanosiblik saqlanib qoldi: $242,6 mln o‘zaro savdoning $240,1 mln Qozog‘iston eksporti hisobiga ta’minlandi. Yetkazib berishlarning asosini bug‘doy, un, o‘simlik yog‘i, dori-darmonlar va boshqa ommaviy iste’mol tovarlari tashkil etadi. Hirotda Qozog‘iston savdo uyining ochilishi epizodik bitimlardan mahsulotlarni ilgari surishning doimiy infratuzilmasiga o‘tish istagini ko‘rsatadi. Biroq tomonlar belgilagan savdo aylanmasini $3 mlrd yetkazish maqsadi afg‘on eksportini kengaytirish, hisob-kitob mexanizmlarini rivojlantirish va transport xarajatlarini kamaytirishsiz haddan tashqari ulkan ko‘rinadi. Amaldagi model Afg‘onistonni Qozog‘iston yetkazib berishlariga qaram qiladi, biroq ayni paytda afg‘on bozorining past to‘lov qobiliyati savdo barqarorligini cheklaydi. Transport yo‘nalishi Qozog‘iston tashqi marshrutlarini diversifikatsiya qilish bo‘yicha kengroq strategiyaning tarkibiy qismidir. Shimoliy yo‘nalishlardagi cheklovlar, Rossiya atrofidagi geosiyosiy keskinlik va ikkilamchi sanksiyalar xavfi Astanani Janubiy Osiyo portlariga chiqishga ko‘proq qiziqtirmoqda. Shu nuqtai nazardan, Afg‘oniston hududi Qozog‘istonni Pokiston, Hindiston, Yaqin Sharq va Hind okeani bilan bog‘lovchi istiqbolli bo‘g‘in sifatida ko‘rilmoqda. Eng ilg‘or yo‘nalish sifatida Turg‘undi — Hirot temir yo‘l loyihasi, keyinchalik uning Qandahor orqali Spin-Buldak va Pokiston chegarasigacha davom ettirilishi ko‘rilmoqda. Shu bilan birga, Qozog‘iston Xof — Hirot uchastkasini rivojlantirishda ishtirok etmoqda hamda Markaziy va Janubiy Osiyo o‘rtasida temir yo‘l aloqasini yaratishning umumiy tamoyillarini muhokama qilmoqda. Ushbu yo‘nalishlarning strategik qiymati nafaqat eksportni kengaytirish, balki cheklangan sonli tranzit yo‘nalishlariga qaramlikni kamaytirishdan ham iborat. Shu bilan birga, loyihalar katta investitsiyalar, xalqaro moliyalashtirish va uzoq muddatli xavfsizlik kafolatlarini talab qiladi. Shu sababli, qisqa muddatli istiqbolda ular amaldagi yo‘nalishlarga to‘laqonli muqobildan ko‘ra strategik pozitsiyalash vositasi bo‘lib qolmoqda. O‘zbekistonning geografik ustunligi Qozog‘istonning Afg‘onistonga doir kursi mustaqilligini cheklaydi.Qozog‘istondan farqli ravishda, O‘zbekiston Afg‘oniston bilan umumiy chegaraga, Termiz — Hayraton ko‘prigiga, amaldagi temir yo‘l infratuzilmasiga hamda elektr energiyasini yetkazib berishning barqaror kanallariga ega. 2025-yilda O‘zbekiston–Afg‘oniston savdosi $1,68 mlrd yetib, Qozog‘iston ko‘rsatkichlaridan sezilarli darajada oshdi. Ostona uchun bu ikkiyoqlama vaziyatni yuzaga keltiradi. Bir tomondan, O‘zbekistonning kuchayishi afg‘on bozori va kelajakdagi transport yo‘laklariga ta’sir uchun raqobatni oshiradi. Ikkinchi tomondan, O‘zbekiston yoki Turkmaniston infratuzilmasidan foydalanmasdan Qozog‘iston Afg‘onistonga to‘g‘ridan-to‘g‘ri chiqishni ta’minlay olmaydi. Natijada uning strategiyasi muqarrar ravishda raqobat ambitsiyalarini tranzit hamkorligi bilan uyg‘unlashtiradi. Qozog‘iston yirik yetkazib beruvchi va investor roliga da’vo qilishi mumkin, biroq Markaziy Osiyo — Janubiy Osiyo yo‘nalishining logistika arxitekturasi ustidan to‘liq nazoratga emas. Tog‘-kon sohasidagi hamkorlik “afg‘on xomashyosi — Qozog‘iston qayta ishlashi” ehtimoliy modelini shakllantiradi. Afg‘oniston mis, rux, xrom, litiy, nodir yer metallari va tabiiy toshlarning katta zaxiralariga ega, biroq infratuzilmaning zaifligi va ko‘p yillik beqarorlik ularni sanoat miqyosida o‘zlashtirishni cheklab kelgan. Qazib oluvchi kompaniyalar, muhandislik kadrlari va qayta ishlash quvvatlariga ega Qozog‘iston dastlabki qidiruv bilan chuqur qayta ishlash o‘rtasidagi bo‘shliqni egallashga intilmoqda. “Tau-Ken Samruk” mutaxassislarining Bomiyon viloyatidagi Pami-Kakrak koniga tashrifi va keyinchalik namunalar “Kazzinc” korxonalari tomonidan tahlil qilinishi afg‘on rudasini Qozog‘istonda qayta ishlash imkoniyatini ko‘rsatdi. Shuningdek, ERG, Kazakhmys Barlau va boshqa kompaniyalarning geologik qidiruv hamda konlarni o‘zlashtirishdagi ishtiroki muhokama qilinmoqda. Bunday sxema Afg‘onistonda qimmat qayta ishlash korxonalarini qurish zaruratini kamaytiradi va ayni paytda Qozog‘iston sanoatini qo‘shimcha xomashyo bazasi bilan ta’minlaydi. Biroq uni amalga oshirish xavfsizlik kafolatlari, litsenziyalashning shaffofligi va investitsiyalarni himoya qilishga bog‘liq bo‘ladi. Ta’lim va texnologik loyihalar uzoq muddatli ishtirok vositalari sifatida qo‘llanmoqda. Qozog‘iston afg‘on talabalariga tibbiyot, qishloq xo‘jaligi va muhandislik mutaxassisliklari bo‘yicha stipendiyalar taqdim etmoqda. Suv resurslarini boshqarish, irrigatsiya va barqaror dehqonchilik bo‘yicha qo‘shma markaz tashkil etilishi Afg‘onistonning oziq-ovqat xavfsizligi uchun o‘ta muhim sohadagi hamkorlikni kengaytiradi. Qo‘shimcha yo‘nalish sifatida Qozog‘iston texnologik yechimlarini, jumladan HES-7 mobil diagnostika platformasini ilgari surish shakllanmoqda. Bunday tashabbuslar Ostonaga afg‘on muassasalari bilan barqaror professional aloqalarni rivojlantirish va qo‘shni mamlakatlarning geografik ustunligi kamroq ahamiyat kasb etadigan tarmoqlarda mustahkam o‘rnashish imkonini beradi. Qozog‘istonda Markaziy Osiyo va Afg‘oniston uchun BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari bo‘yicha mintaqaviy markazi joylashtirilishi ham uning mintaqaviy muvofiqlashtiruvchi rolga da’volarini kuchaytiradi. Xavfsizlik sohasidagi hamkorlik iqtisodiy yaqinlashuvning zarur sharti bo‘lib qolmoqda. Afg‘oniston Ichki ishlar vazirligi rahbariyati bilan aloqalar giyohvand moddalar savdosi, ekstremizm va transmilliy jinoyatchilikka qarshi kurashga qaratilgan. Afg‘on kinologlarini Qozog‘istonda tayyorlash va tegishli idoralar o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqalar o‘rnatilishi cheklangan amaliy hamkorlikka o‘tilayotganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, Osotna to‘laqonli kuch tuzilmalari sherikligi yoki Tolibon hukumatining siyosiy legitimatsiyasi sifatida talqin qilinishi mumkin bo‘lgan formatlardan qochmoqda. Xulosa. Qozog‘iston Afg‘oniston bilan ehtiyotkor siyosiy hamkorlikdan Tolibon hukumatini rasman tan olmagan holda institutsional jihatdan shakllantirilgan iqtisodiy ekspansiyaga o‘tmoqda. Ostona bir vaqtning o‘zida afg‘on bozori va resurslariga kirish, janubiy transport yo‘laklarini shakllantirish hamda ta’lim va texnologiyalar orqali uzoq muddatli ta’sirni mustahkamlashga intilmoqda. Biroq ushbu strategiyani amalga oshirish qo‘shni davlatlarga geografik qaramlik, afg‘on bozorining past to‘lov qobiliyati, sanksiyaviy xatarlar va O‘zbekistonning ustunliklari bilan cheklanadi. * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

CACI Analyst nashri tomonidan chop etilgan Nargiza Umarovaning tahliliy maqolasida Markaziy Osiyoning shakllanayotgan Yevroosiyo transport va logistika tarmoqlaridagi ortib borayotgan ahamiyati tahlil qilinadi. Geosiyosiy beqarorliklar, dengiz tashuvlaridagi xavfsizlikning susayishi va global ta’minot zanjirlarining qayta tuzilishi sharoitida muallif mintaqa o‘zining dengizga chiqa olmaydigan geografik joylashuvini tizimli cheklovdan strategik ustunlikka aylantirish uchun katta imkoniyatga ega ekanligini ta’kidlaydi. Maqolada Markaziy Osiyo davlatlari ishtirokidagi Sharq–G‘arb va Shimol–Janub yo‘nalishlaridagi yirik transport tashabbuslari, jumladan, CASCA+ yo‘lagi, Transkaspiy xalqaro transport yo‘nalishi (O‘rta yo‘lak) va Afg‘oniston orqali o‘tadigan yangi temiryo‘l aloqalari jadal rivojlanayotgani qayd etilgan. Shu bilan birga, unda hozirgi mintaqaviy yondashuvning asosiy zaifligi ham ko‘rsatib o‘tilgan: keng umumiy manfaatlarga qaramay, Markaziy Osiyo mamlakatlari ko‘plab transport loyihalarini asosan milliy strategiyalar va tashqi ishtirokchilar bilan alohida hamkorlik orqali amalga oshirishda davom etmoqda. Muallifning fikricha, muvofiqlashuvning yetarli emasligi infratuzilmalarning bir-birini takrorlashi, tranzit yo‘nalishlarining o‘zaro raqobatlashishi hamda investitsiyalar va yuk oqimlari uchun nosog‘lom kurashni keltirib chiqarishi mumkin. Mintaqa ichidagi o‘zaro bog‘liqlikni cheklayotgan amaliy to‘siqlarga, jumladan, tarif siyosati va transport qonunchiligidagi farqlar, murakkab bojxona tartib-taomillari, chegara o‘tkazish punktlarining salohiyati pastligi, raqamlashtirish darajasining cheklanganligi hamda yagona hujjat va me’yoriy standartlarning yo‘qligiga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada ta’kidlanishicha, bu to‘siqlarni birgalikda bartaraf etish nafaqat transport xarajatlarini kamaytiradi, balki Markaziy Osiyoning Xitoy, Yevropa Ittifoqi, Yaponiya, Janubiy Koreya va Fors ko‘rfazi davlatlari kabi yirik tashqi hamkorlar bilan muzokaralardagi mavqeyini ham mustahkamlaydi. Muallif Markaziy Osiyo davlatlari xalqaro transport yo‘laklarini rivojlantirish va ilgari surish bo‘yicha tegishli huquqiy maqomga ega doimiy muvofiqlashtiruvchi institut tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan yagona mintaqaviy strategiyaga muhtoj, degan xulosaga keladi. Bunday yondashuv keraksiz takrorlanishlarning oldini olishga, milliy infratuzilma ustuvorliklarini uyg‘unlashtirishga yordam beradi va Markaziy Osiyoga Yevroosiyodagi o‘zaro bog‘liqlikning o‘zgaruvchan geosiyosatida raqobatlashuvchi tranzit davlatlar to‘plami sifatida emas, balki yanada yaxlit mintaqaviy ishtirokchi sifatida qatnashish imkonini beradi. “CACI Analyst” nashri veb-saytida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Xavfsizlik va taraqqiyot siyosati institutida (ISDP) chop etilgan Muhammad Xo‘janazarovning tahliliy ma’ruzasida O‘zbekistonning ilk bor o‘z aksiyalarini xalqaro fond bozoriga olib chiqishining institutsional va geosiyosiy ahamiyati kengroq tahlil qilinadi. Muallif O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasining (O‘zMIF) 2026-yil may oyida London fond birjasida o‘tkaziladigan debyutiga e’tibor qaratar ekan, bu bitimni shunchaki kapital jalb etishdagi muvaffaqiyatli amaliyot sifatida emas, balki O‘zbekiston iqtisodiy islohotlarini jahon kapital bozorlarining qoidalari, ma’lumotlarni oshkor etish talablari va hisobdorlik mexanizmlari bilan uyg‘unlashtirish yo‘lidagi muhim qadam sifatida tushunish lozimligini ta’kidlaydi. Ma’ruzada yirik davlat korxonalaridagi ozchilik ulushlarining listingga chiqarilishi korporativ shaffoflikni kuchaytirishi, islohotlarni izchil davom ettirish uchun yangi rag‘batlar yaratishi va kelajakda siyosatning ortga qaytishini qiyinlashtirishi mumkinligi qayd etilgan. Shuningdek, unda O‘zbekistonning jahon moliya bozorlariga integratsiyalashuvi kuchayishining kengroq xalqaro oqibatlari, jumladan, Yevropalik investorlar va institutlar bilan hamkorlikning chuqurlashishi, rasmiy Toshkentning ko‘p vektorli tashqi siyosati doirasidagi diversifikatsiya hamda ichki iqtisodiy boshqaruvning xalqaro bozor standartlariga bosqichma-bosqich moslashuvi baholangan. Shu bilan birga, muallif xalqaro listingning o‘zigina O‘zbekiston iqtisodiyoti oldida turgan tizimli muammolarni hal qila olmasligidan ogohlantiradi. Iqtisodiyotda davlat ulushining hamon yuqoriligi, boshqaruvdagi zaifliklar va tashqi omillarga tobelik O‘zMIF modelining samaradorligi pirovardida tartibga solish, boshqaruv va institutsional sohalardagi islohotlarning izchilligiga bog‘liq bo‘lishini anglatadi. Shunga qaramay, ma’ruzada listing iqtisodiy ochiqlikni yanada shaffof, institutsional va ortga qaytarib bo‘lmaydigan holga keltirish orqali O‘zbekistonning islohotlar yo‘nalishini mustahkamlash uchun salohiyatli muhim mexanizm ekani xulosa qilinadi. ISDP veb-saytida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

JIDU magistranti Farangiz Junashevaning tahliliy ma’lumotnomasida Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin tomonidan 2025-yilda taqdim etilgan Xitoyning Global boshqaruv tashabbusi (GBT) hamda uning Pekinning xalqaro tartibotni isloh qilishga doir keng qamrovli nuqtayi nazaridagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Unda tashabbusning suveren tenglik, ko‘p tomonlamalik, Birlashgan Millatlar Tashkilotining markaziy o‘rni, Global Janub vakillarining kengroq ishtiroki hamda global kuchlar muvozanatidagi o‘zgarishlarni aks ettirish maqsadida xalqaro institutlarni isloh qilish kabi asosiy tamoyillari tahlil qilinadi. Ma’lumotnoma GBTni Xitoyning Global rivojlanish tashabbusi (GRT), Global xavfsizlik tashabbusi (GXT), Global sivilizatsiya tashabbusi (GST) va “Bir makon, bir yo‘l” singari global tashabbuslari qatorida kengroq ko‘lamda ko‘rib chiqadi. GBTning rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilgan, zero, ular tashabbusning vakillik, rivojlanish huquqi va global qoidalarni yaratishda faolroq ishtirok etishga urg‘u berishini xalqaro hamkorlikka muqobil yondashuv sifatida ko‘rishi mumkin. Shu bilan birga, muallif Xitoyning adolatli global boshqaruv haqidagi bayonotlari uning iqtisodiy va tashqi siyosat amaliyotiga qay darajada mos kelishi borasidagi tanqidiy qarashlarni ham o‘rganadi. Tahlil yakunida GBT Xitoyning xalqaro maydondagi o‘rni keng miqyosda o‘zgarayotganini aks ettirishi qayd etiladi: mamlakat mavjud global boshqaruv tizimiga moslashishdan uning me’yorlari, institutlari va mexanizmlarini shakllantirishda faolroq rol o‘ynashga intilmoqda. Shu bois, ushbu tashabbusni ham global boshqaruvni isloh qilish bo‘yicha konseptual taklif, ham Pekin xalqaro miqyosda o‘zining normativ va siyosiy ta’sirini kengaytirishga urinayotgan bir vosita sifatida tushunish mumkin. * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Muallif:  Sabina Gulyamova , JIDU magistranti, IXTI Barqaror rivojlanish markazi amaliyotchisi Ushbu tahliliy nashr Qoraqalpog‘iston Respublikasida iqlim o‘zgarishi va migratsiya o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganadi. Statistik ma'lumotlar va ekspert fikrlariga asoslanib, muallif mintaqadagi zamonaviy migratsiya tendensiyalarini va ularning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga ta'sirini tahlil qiladi. Nashrda mehnat migratsiyasi va pul o‘tkazmalarining oilalar farovonligini ta’minlashdagi o‘sib borayotgan roli yoritilgan, shuningdek, ekologik va iqtisodiy omillar aholi harakatchanligiga qanday ta'sir ko‘rsatishi ko‘rib chiqilgan. Qoraqalpog‘iston ichidagi demografik o‘zgarishlar, urbanizatsiya va hududiy tafovutlar bilan bog‘liq muammolarga alohida e’tibor qaratilgan. Kengroq nuqtai nazardan, tadqiqot Qoraqalpog‘istonni Orol dengizi havzasi va Markaziy Osiyoning umumiy konteksti doirasida ko‘rib chiqadi, migratsiya, iqlimga moslashuv, suv xavfsizligi va barqaror rivojlanish o'rtasidagi bog'liqliklarni ta’kidlaydi. Muallif shunday xulosaga keladiki, ekologik jihatdan zaif hududlarda barqarorlikni mustahkamlash iqtisodiy rivojlanish, iqlimga moslashuv va mintaqaviy hamkorlik sohalarida muvofiqlashtirilgan sa’y-harakatlarni talab qiladi. * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

IXTI amaliyotchisi Aziza Saginbayeva bilan hammualliflikda yozilgan ushbu maqolada 2025-yil iyun oyida Prezident Li Chje Myonning inauguratsiyasi Janubiy Koreya tashqi siyosatini avvalgi ma’muriyatning qadriyatlarga asoslangan va geosiyosiy shuhratparast yondashuvidan milliy manfaatlar hamda iqtisodiy xavfsizlikka yo‘naltirilgan pragmatikroq strategiya tomon qanday o‘zgartirgani tahlil qilinadi. Maqolada ta’kidlanishicha, Seulning qayta ko‘rib chiqilgan tashqi siyosati doirasida Markaziy Osiyo endilikda mustaqil geosiyosiy ustuvorlik sifatida ko‘rilmayapti. Aksincha, mintaqaga resurslar diplomatiyasi, ta’minot zanjirlari barqarorligi va strategik ahamiyatga ega xomashyodan foydalanish imkoniyati nuqtai nazaridan yondashilmoqda. Xitoyning eksport nazoratini kuchaytirishi va buning oqibatida Koreya sanoatiga yetkazib beriladigan mahsulotlarda uzilishlar yuzaga kelishi ortidan Janubiy Koreyaning noyob yer elementlari va muhim minerallar importini diversifikatsiya qilish zaruratiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Mualliflarning fikricha, Qozog‘iston va O‘zbekiston Janubiy Koreya bilan geologik qidiruv, foydali qazilmalarni qazib olish, ularni qayta ishlashning ilg‘or texnologiyalari va uzoq muddatli ta’minot kelishuvlari bo‘yicha hamkorlikni kengaytirish orqali bu o‘zgarishdan manfaat ko‘rish uchun qulay mavqega ega. Shuningdek, maqolada Seulning Xitoyga nisbatan kamroq ziddiyatli yondashuvi Markaziy Osiyo hukumatlari uchun qo‘shimcha diplomatik moslashuvchanlik yaratishi mumkinligi qayd etilgan. Bu esa ularga raqobatchi tashqi kuchlar o‘rtasida siyosiy jihatdan nozik tanlov qilishga majbur bo‘lmasdan, Janubiy Koreya bilan hamkorlikni chuqurlashtirish imkonini beradi. 2026-yilda bo‘lib o‘tadigan “Koreya – Markaziy Osiyo” sammiti ushbu munosabatlar barqarorligining muhim sinovi sifatida baholanmoqda. Mualliflar Markaziy Osiyo davlatlari umumiy siyosiy bayonotlar bilan cheklanib qolmay, litiy, uran, nodir yer elementlari va boshqa muhim resurslar bo‘yicha aniq hamkorlik paketlarini taklif qilishi kerak, degan xulosaga keladi. Janubiy Koreyaning texnologik va iqtisodiy xavfsizlik arxitekturasiga tarkibiy jihatdan integratsiyalashish orqali mintaqa Koreyaning uzoq muddatli sarmoyalarini jalb qila oladi, xalqaro sheriklik aloqalarini diversifikatsiya qiladi va tobora kuchayib borayotgan raqobatli geosiyosiy muhitda o‘z mavqeini mustahkamlaydi. Seul global masalalar instituti (SIGA) veb-saytida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.