Nargiza Umarova “Amwaj.media” saytida e’lon qilingan tahliliy maqolaga ekspert sifatida o‘z munosabatini bildirdi. Mazkur maqolada AQSHning Eronga qarshi sanksiyalarni kuchaytirishi Markaziy Osiyoning transport-tranzit imkoniyatlari, savdo aloqalari va iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish strategiyalariga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilingan. Maqolada Vashington tomonidan olib borilayotgan “Iqtisodiy yakkalash operatsiyasi” Eron orqali tranzit bilan bog‘liq moliyaviy, logistik va sug‘urta xatarlarini oshirish hisobiga mintaqaviy savdo yo‘nalishlarini qanday o‘zgartirishi mumkinligi ko‘rib chiqilgan. Nargiza Umarova geosiyosiy keskinlik saqlanib qolayotganiga qaramay, Markaziy Osiyo davlatlari Eron transport yo‘laklaridan foydalanishda davom etayotganini ta’kidladi. Xususan, u o‘tgan yili O‘zbekiston Eron orqali G‘arb davlatlariga 700 ming tonnadan ziyod, Turkiyaga esa 670 ming tonnadan ortiq yuk tashiganini qayd etdi. Shuningdek, ekspert Yevropani Turkiya va Eron orqali Markaziy Osiyo bilan bog‘lovchi Janubiy temir yo‘l yo‘lagi izchil rivojlanib borayotganiga e’tibor qaratib, uning mintaqaviy transport bog‘liqligi uchun strategik ahamiyatga ega ekanini urg‘uladi. AQSH sanksiyalari kengayishining ehtimoliy oqibatlari haqida to‘xtalar ekan, N. Umarova bank sektori ayniqsa zaif ekanini ko‘rsatib o‘tdi hamda qo‘shimcha cheklovlar butun Markaziy Osiyodagi moliya institutlari uchun yangi muammolarni keltirib chiqarishi mumkinligidan ogohlantirdi. Shunga qaramay, u mintaqa davlatlari bitta tranzit yo‘nalishi yoki tashqi hamkorga tayanib qolmasdan, o‘zlarining xalqaro transport aloqalarini diversifikatsiya qilishga sodiq qolayotganini ta’kidladi. Tahlilda, shuningdek, O‘zbekiston muqobil yo‘nalishlarni, jumladan, loyihalashtirilayotgan Transafg‘on temir yo‘lini rivojlantirish bilan bir qatorda, mamlakatni Turkiya va Yevropa bozorlari bilan bog‘lovchi Eron yo‘laklaridan foydalanish imkoniyatini saqlab qolishdan strategik jihatdan manfaatdor ekani qayd etilgan. Nargiza Umarovaning mulohazalari ortib borayotgan geosiyosiy mavhumlik sharoitida Markaziy Osiyoning iqtisodiy manfaatlarini himoya qilishga qodir bo‘lgan diversifikatsiyalashgan va barqaror transport tarmog‘ini yaratish naqadar muhimligini ko‘rsatadi. “Amwaj.media” platformasida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Odilbek Manabov «Exclusive.kz» nashri tomonidan tashkil etilgan hamda Markaziy Osiyo va Ozarbayjon o‘rtasidagi hamkorlikni kengaytirish istiqbollariga bag‘ishlangan ekspertlar muhokamasida ishtirok etdi. Unda Ozarbayjonning mintaqaviy formatda to‘laqonli a’zo sifatida qatnashishi, savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish va mintaqalararo integratsiyani chuqurlashtirish istiqbollariga alohida e’tibor qaratildi. Muhokama davomida ekspertlar transport-logistika o‘zaro bog‘liqligini mustahkamlash imkoniyatlari, Markaziy Osiyo mamlakatlarining xalqaro bozorlarga chiqish imkoniyatlarini kengaytirishda Ozarbayjonning o‘rni, shuningdek, mintaqaviy tashabbuslarni amalga oshirish yo‘lidagi mavjud to‘siqlarni ko‘rib chiqdilar. Siyosiy kelishuvlardan iqtisodiy hamkorlikning amaliy mexanizmlariga o‘tish hamda xususiy sektorni integratsiya jarayonlariga yanada faol jalb etish zarurligiga alohida urg‘u berildi. * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; buyerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aksettirmaydi.

Nargiza Umarova “India Eurasia Research Forum” (IERF) platformasiga bergan intervyusida Markaziy va Janubiy Osiyo o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikning ayni paytdagi holatini tahlil qilib, mintaqaviy iqtisodiy integratsiyaga to‘siq bo‘layotgan infratuzilmaviy, logistik va geosiyosiy muammolarga e’tibor qaratdi. U O‘zbekistonning xalqaro transport yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilish, jahon bozorlariga chiqish imkoniyatlarini kengaytirish va mintaqalararo savdo hamkorligini mustahkamlash borasidagi sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritdi. Suhbatda Markaziy Osiyo va Janubiy Osiyo bozorlari o‘rtasida eng qisqa quruqlik yo‘lini yaratishi mumkin bo‘lgan Transafg‘on temir yo‘li loyihasining strategik ahamiyatiga alohida e’tibor qaratildi. Umarova mintaqaviy xavfsizlik tahdidlari, xususan, Afg‘oniston va Pokiston o‘rtasidagi keskinliklar ta’sirini, shuningdek, Xitoy, Rossiya, AQSH va Hindiston kabi yirik tashqi kuchlarning shakllanayotgan transport yo‘laklaridagi o‘rnini baholadi. Shuningdek, intervyuda O‘zbekistonning iqtisodiy o‘zaro bog‘liqlik, infratuzilmani rivojlantirish va diplomatik muloqot orqali mintaqaviy aloqalarni kengaytirishga qaratilgan yondashuvi yoritilib, Markaziy va Janubiy Osiyo o‘rtasidagi uzoq muddatli hamkorlikni mustahkamlashda barqaror transport tizimining o‘rni muhimligi ta’kidlandi. To‘liq matnni “India Eurasia Research Forum”da o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Hayotjon Ibragimov “Xalq so‘zi” gazetasiga bergan intervyusida O‘zbekiston ichki bozorini avtomobil yoqilg‘isi bilan ta’minlash vaziyatiga izoh berdi. Ekspert benzin ishlab chiqarishga ta’sir qiluvchi asosiy omillarni, jumladan, mahalliy xomashyo bazasining cheklanganligi, neftni qayta ishlash korxonalarining gaz kondensati va import xomashyosiga qaramligi, shuningdek, yuqori oktanli yoqilg‘i ishlab chiqarishni ko‘paytirish uchun sohani texnologik modernizatsiya qilish zaruratini ta’kidlab o‘tdi. Tashqi ta’minotni diversifikatsiya qilish va mahalliy neftni qayta ishlash quvvatlaridan yanada samarali foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Ekspertning ta’kidlashicha, xomashyo importi nafaqat mamlakat ichida benzin ishlab chiqarish, balki dizel yoqilg‘isi, aviakerosin, bitum va boshqa neft-kimyo mahsulotlarini ishlab chiqarish hisobiga milliy iqtisodiyotda qo‘shilgan qiymatni saqlab qolish imkonini beradi. Hayotjon Ibragimov, shuningdek, bir martalik xaridlardan barqaror va bashorat qilinadigan ta’minot kanallariga o‘tish, yetkazib beruvchilar geografiyasini kengaytirish hamda neft zaxiralarini shakllantirish zarurligini qayd etdi. Ushbu chora-tadbirlar ta’minotdagi uzilishlar xavfini kamaytirish, neftni qayta ishlash zavodlarining yanada barqaror ishlashini ta’minlash va O‘zbekiston yoqilg‘i bozorining tashqi logistika hamda ishlab chiqarish cheklovlariga chidamliligini oshirish imkonini beradi. “Xalq so‘zi” gazetasida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Energetika diplomatiyasi va geosiyosat markazi yetakchi ilmiy xodimi Hayotjon Ibragimov «Diplomat» Universitetining Markaziy Osiyoda energetika xavfsizligi masalalariga bag‘ishlangan podkastining navbatdagi sonida ishtirok etdi. Suhbat chog‘ida mintaqa mamlakatlarining energetika salohiyati, energetika tizimlari barqarorligiga ta’sir etuvchi asosiy omillar, shuningdek, mintaqaviy hamkorlikni yanada rivojlantirish istiqbollari ko‘rib chiqildi. Energetika sohasidagi mavjud muammolarga hamda energiya resurslariga talab ortib borayotgan va energetika bozorlarining transformatsiyasi davom etayotgan bir sharoitda Markaziy Osiyo davlatlarining o‘zaro hamkorligini mustahkamlash imkoniyatlariga alohida e’tibor qaratildi. * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

IXTI Afg‘oniston va Janubiy Osiyo tadqiqotlari markazi yetakchi ilmiy xodimi Aziza Muxammedova “Novastan” nashriga bergan intervyusida Afg‘onistonni Markaziy va Janubiy Osiyo o‘rtasidagi to‘laqonli transport-iqtisodiy ko‘prikka aylantirish istiqbollarini tahlil qildi. Ekspert O‘zbekiston-Afg‘oniston savdosi sezilarli darajada o‘sganini, Termiz va Hayraton hududlarida infratuzilma rivojlanayotganini, shuningdek, Transafg‘on temir yo‘li loyihasi ilgari surilayotganini ta’kidladi. Suhbatda bo‘lajak transport yo‘laklarining iqtisodiy hayotiyligi, Afg‘oniston-Pokiston munosabatlari bilan bog‘liq xatarlar, temir yo‘l loyihalarini moliyalashtirish va Afg‘onistonni mintaqaviy qiymat zanjirlariga integratsiya qilish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Aziza Muxammedovaning fikricha, muvaffaqiyatning asosiy ko‘rsatkichi nafaqat tranzitning o‘sishi, balki yangi yo‘nalishlarning to‘g‘ridan-to‘g‘ri Afg‘oniston ichida ish o‘rinlari, investitsiyalar va iqtisodiy faollikni yaratish qobiliyati bo‘ladi. “Novastan” saytida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; buyerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aksettirmaydi.