26-mart kuni IXTI “Xitoyning Markaziy Osiyodagi tashqi siyosati istiqbollari” mavzusida “Frontier Talks” turkum ma’ruzasini o‘tkazdi. Tadbirda Xitoy Tashqi ishlar universiteti Diplomatik tadqiqotlar kafedrasining taniqli olimi, professor Chjan Szyan ishtirok etib, Pekinning mintaqaga bo‘lgan zamonaviy yondashuvi hamda o‘zgaruvchan xalqaro sharoitda uning ortib borayotgan strategik ahamiyati haqida umumiy ma’lumot berdi.

Professor Chjan o‘z ma’ruzasida Markaziy Osiyo Xitoyning tashqi siyosiy tafakkurida geo-iqtisodiy jihatdan ham, mintaqaviy barqarorlik, siyosiy ishonch va uzoq muddatli o‘zaro bog‘liqlik nuqtai nazaridan ham tobora muhim o‘rin egallayotganini ta’kidladi. Uning qayd etishicha, Xitoyning mintaqa bilan hamkorligi savdo va infratuzilma doirasidan chiqib, siyosiy, diplomatik, gumanitar va strategik yo‘nalishlarni tobora ko‘proq qamrab olmoqda. Shuningdek, o‘zaro ishonchning muhim belgisi hamda ishbilarmonlik, turizm va xalqlar o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlashga hissa qo‘shayotgan omil sifatida vizasiz rejimga alohida e’tibor qaratildi.

Muhokamaning salmoqli qismi Xitoyning Markaziy Osiyo davlatlari bilan hamkorligini shakllantiruvchi asosiy vositalardan biri bo‘lgan “Bir makon, bir yo‘l” tashabbusiga bag‘ishlandi. Professor Chjan uning transport aloqalarini, infratuzilma rivojini, savdo va sarmoyalarni ilgari surishdagi rolini alohida ta’kidlab, “Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston” temir yo‘li kabi loyihalarning strategik ahamiyatiga ham e’tibor qaratdi. Shuningdek, u Xitoy tashqi siyosatining kengroq konseptual asoslari, jumladan, Global taraqqiyot tashabbusi, Global xavfsizlik tashabbusi, Global sivilizatsiya tashabbusi va Global boshqaruv tashabbusini sharhlab, bu g‘oyalar Pekinning mintaqa bilan rivojlanish, xavfsizlik, sivilizatsiyalararo muloqot va gumanitar almashinuv sohalaridagi hamkorligini tobora ko‘proq mazmunan boyitayotganini ta’kidladi.

Ma’ruzada, shuningdek, “Xitoy–Markaziy Osiyo” munosabatlarining institutsional jihatlariga ham to‘xtalib o‘tilib, siyosiy muloqot, xavfsizlik sohasidagi muvofiqlashtirish va amaliy hamkorlik uchun muhim platformalar sifatida “Xitoy–Markaziy Osiyo” formati va Shanxay hamkorlik tashkiloti mexanizmlariga urg‘u berildi. Tadbir ekspertlar hamjamiyatining “Xitoy–Markaziy Osiyo” munosabatlarining kelajakdagi rivojiga qiziqishi yuqori ekanini yana bir bor tasdiqladi.