Energetika diplomatiyasi va geosiyosat markazining yetakchi ilmiy xodimi, Hayotjon Ibragimov AZƏRTAC nashriga bergan ushbu intervyusida Yaqin Sharqdagi beqarorlik kuchayayotgani va an’anaviy dengiz savdo yo‘llariga tahdidlar ortib borayotgani fonida O‘rta koridorning strategik ahamiyati yuksalib borayotganini tahlil qiladi. Uning ta’kidlashicha, Suvaysh kanali va Hurmuz bo‘g‘ozi kabi asosiy o‘tish nuqtalaridagi uzilishlar Yevroosiyo bo‘ylab xavfsizroq, ishonchliroq va geosiyosiy jihatdan chidamliroq quruqlikdagi aloqalarga bo‘lgan dolzarb ehtiyojni yanada kuchaytirdi. Shu nuqtayi nazardan, Transkaspiy xalqaro transport yo‘nalishi nafaqat istiqbolli tashabbus, balki mintaqaviy va global savdo xavfsizligining tobora hayotiy ahamiyat kasb etayotgan ustuni sifatida ko‘rilmoqda.
Shuningdek, intervyuda O‘rta koridorning dengizga chiqish imkoniyati cheklangan davlatlar, xususan, tashqi bozorlarga chiqish imkoniyatining yaxshilanishi iqtisodiy suverenitet va uzoq muddatli rivojlanish bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan O‘zbekiston uchun alohida ahamiyati qayd etiladi. Ibragimovning fikricha, “Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston” temiryo‘li kabi loyihalar Markaziy Osiyoning transkontinental logistika zanjirlariga integratsiyalashuvini sezilarli darajada kuchaytirib, mintaqani tranzit hududidan yuksalib borayotgan taqsimot va bog‘liqlik markaziga aylantirishi mumkin. Uning qo‘shimcha qilishicha, koridorning kengayishi infratuzilma, portlarni rivojlantirish va bojxona tizimini raqamlashtirishga sarmoyalarni rag‘batlantirib, barqaror iqtisodiy o‘sish uchun yangi imkoniyatlar yaratmoqda.
Iqtisodiy jihatidan tashqari, intervyuda O‘rta koridor siyosiy barqarorlik va strategik hamkorlik platformasi sifatida ham ta’riflanadi. Ushbu yo‘nalish O‘zbekiston, Ozarbayjon va boshqa mintaqaviy ishtirokchilarning manfaatlarini umumiy tranzit daromadlari va yagona logistik ustuvorliklar orqali bog‘lash orqali o‘zaro bog‘liqlikni mustahkamlashga hissa qo‘shadi hamda mintaqaviy muammolarga diplomatik yondashuvlarni rag‘batlantiradi. Global noaniqlik kuchayib borar ekan, Ibragimov O‘rta koridorni mintaqa mamlakatlariga tashqi zaifliklarni kamaytirish va ayni paytda Yevroosiyo savdosining shakllanayotgan arxitekturasida yanada nufuzli o‘rin egallash imkonini beradigan mexanizm sifatida taqdim etadi.
* Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.